Mijn kijk op herstel

Stel je voor: je bevindt je op een surfplank op zee. Wilde golven om je heen, water zover je kunt kijken. Geen vaste grond, geen route uitgestippeld. Alleen jij, het water, en de vraag hoe je je daartoe verhoudt.

Zo zie ik herstel.

Geen rechte lijn naar een vast punt, maar een wilde zee waarop jij je moet leren bewegen. Soms lig je op je surfplank: dobberend, uitrustend, wachtend tot er weer wat rust komt. Soms kom je overeind — en probeer je te surfen op een golf die net langskomt.

Welke golven er komen, heb je meestal niet in de hand. Dat hangt af van je omgeving, van wat er op je pad komt, van hoeveel rust je hebt. Het hangt ook af van je eigen hoofd — sommige mensen hebben van nature meer innerlijke golfslag dan anderen. Ook dat kies je niet.

Je kunt proberen rustig water te vinden. Maar we willen ook ergens komen. Niemand wil zijn hele leven midden op een dode zee blijven ronddobberen. En als je eenmaal ver van de kust bent afgedreven, is het niet zo gek dat je denkt: laat ik een golf pakken en kijken hoe ver ik ermee kom.

Boven- en onderstroom

Het water beweegt op verschillende lagen. Er is de onderstroom: de kracht onder water die je kan meetrekken of vastzetten, vaak juist wanneer je niet goed bij je eigen behoeften kunt of niet voelt wat je nodig hebt.

Daartegenover staat de herstelgolf aan de oppervlakte. Een herstelgolf houdt een zekere balans. Hij overspoelt je niet, brengt je niet voorbij je doel, overstemt niet alles om je heen. Hij brengt je verder en blijft hanteerbaar. Meestal. Niet altijd — het blijft een wilde zee.

Naar beneden is geen breekpunt

Een golf gaat eerst omhoog en dan weer naar beneden. Dat kan voelen als een terugval, als iets dat niet goed gaat. Maar het kan net zo goed onderdeel zijn van de beweging vooruit. Juist door die neergaande beweging kun je uiteindelijk hoger en verder uitkomen dan zonder.

Obstakels op je weg zijn de rotsen waar golven tegenaan slaan. Je wordt beïnvloed door de zee, soms zelfs door de maan — door dingen die groter zijn dan jij, en die je niet stuurt.

Niet machteloos

Toch ben je, hoewel je de zee niet bepaalt, als surfer verre van machteloos. Op veel heb je geen invloed. Maar je hebt wel invloed op waar je je op focust, waar je naar kijkt. Soms kun je kiezen welke golf je wel of niet pakt.

Waar de golven heen gaan

Elke golf gaat ergens naartoe. En achter elke richting zit iets positiefs, of in elk geval iets menselijks:

• Een golf naar verbinding
• Een golf naar heelheid en integratie
• Een golf naar zelfvertrouwen
• Een golf naar regie over je eigen leven
• Een golf naar zingeving — die waarschijnlijk overal een beetje doorheen loopt

Dat je ergens op vastloopt, of dat iets misgaat, betekent niet dat die richting verkeerd was. De richting was misschien juist wel de goede. Dat maakt het mogelijk om ernaar te kijken op een positieve manier: niet “wat ging er fout”, maar “wat voor beweging was dit eigenlijk?”

Herstelgolven zijn zo een wezenlijk onderdeel van veerkracht — en ze geven inzicht in waar je vandaan komt, en waar je naartoe op weg bent.