Zelfvertrouwen als iets wat je opbouwt

David (45) merkt dat zijn zelfvertrouwen sterk in golven beweegt: het ene moment gelooft hij volop in zichzelf en zijn ideeën, het andere moment lijkt dat vertrouwen bijna helemaal verdwenen.

Ik heb lang gedacht dat zelfvertrouwen iets was wat je opbouwde. Dat je er steeds een beetje meer van kreeg, totdat je op een gegeven moment stevig genoeg in je schoenen stond.

Bij mij werkt het alleen helemaal niet zo.

De pieken

Soms ben ik bezig met een project en weet ik het ineens zeker: dit is goed. Hier kan ik echt iets mee betekenen. Op zulke momenten durf ik mezelf ook neer te zetten. Ik vertel enthousiast waar ik mee bezig ben, benader mensen, durf mezelf te verkopen en denk groot. Dan voelt het bijna vreemd dat ik daar ooit aan getwijfeld heb.

Dan voelt het bijna vreemd dat ik daar ooit aan getwijfeld heb.

De dalen

Maar een paar dagen later kan precies hetzelfde project ineens als een ontzettend slecht idee voelen.

Dan zie ik vooral wat eraan ontbreekt. Ik vraag me af wie hier überhaupt op zit te wachten. Soms schaam ik me bijna dat ik er zo enthousiast over was. Dan denk ik: waar was ik eigenlijk mee bezig? Wie denk ik wel niet dat ik ben om dit zo groot neer te zetten?

Het liefst zou ik op zulke momenten alles weer intrekken voordat iemand het serieus heeft kunnen nemen.

Wie denk ik wel niet dat ik ben om dit zo groot neer te zetten?

Dat verschil kan behoorlijk groot zijn.

De zoektocht naar stabiel vertrouwen

Lange tijd dacht ik daarom dat mijn belangrijkste taak was om ervoor te zorgen dat mijn zelfvertrouwen hoog bleef. Ik probeerde mezelf moed in te praten, onthield complimenten, keek terug naar positieve reacties en maakte vooral plannen op momenten waarop ik me sterk voelde.

Als mijn vertrouwen daarna weer inzakte, voelde dat als een terugval. Alsof ik blijkbaar toch nog niet zover was als ik had gedacht.

Een ander soort inzicht

Langzaam begon ik wel iets anders te zien.

Mijn mogelijkheden verdwijnen niet iedere keer wanneer mijn zelfvertrouwen verdwijnt. Mijn project wordt ook niet om de paar dagen afwisselend geweldig en waardeloos. Wat verandert, is hoe ik er op dat moment naar kijk.

Mijn project wordt niet om de paar dagen afwisselend geweldig en waardeloos. Wat verandert, is hoe ik er op dat moment naar kijk.

Dat helpt.

Op een slechte dag hoef ik niet meer meteen alles weg te gooien. Ik kan inmiddels beter herkennen: blijkbaar zit ik nu weer onderin die golf. En meestal komt er later weer een moment waarop ik wél zie wat ik aan het maken ben en waarom ik daar zo enthousiast over was.

Maar is het wel een goede golf?

Eerlijk gezegd was ik er lange tijd niet zo blij mee dat dit een golfbeweging is.

Als het nou een golfbeweging omhoog was, dan was het nog één ding. Dat ik soms terugval, maar dat er ondertussen wel iets groeit.

Maar wat als ik gewoon blijf bewegen tussen hier kan ik echt iets mee betekenen en dit is eigenlijk een waardeloos idee?

Dan voelt het niet alsof ik ergens naartoe beweeg. Dan voelt het meer alsof ik aan het slingeren ben.

Wat er nu verschuift

Wat ik wel merk, is dat de neerwaartse onderstroom minder sterk is geworden.

Op de momenten dat het minder goed voelt, weet ik inmiddels beter dat het weer zal bijtrekken. Ook al voelt het op dat moment niet zo. Daardoor gooi ik de handdoek niet meer zomaar in de ring zodra ik onderin die golf zit. Ik herken het patroon eerder, en dat maakt dat ik minder drastisch reageer op wat ik voel.

En doordat de golven iets minder hoog zijn geworden, neem ik ook minder snel te veel hooi op mijn vork. Vroeger zorgde die piekmomenten juist voor te grote verwachtingen — ik dacht groter dan realistisch was, en dat maakte de val daarna alleen maar harder. Nu die uitschieters wat gedempter zijn, blijven mijn plannen ook wat behapbaarder.

De golf besurfen

De golf is dus niet weg. Maar hij is rustiger geworden. En daardoor kan ik hem inmiddels beter besurfen.